- Jay pathak ( जे.पि.)
के फर्मासिस्टहरू सरकारी जागिरको लागि योग्य छैनन् ??? कि यस क्षेत्रको आवश्यकता र महत्व बुझाउन सकिएन ???
विश्वकै अत्यन्त सम्मानित एवम् संवेदशील क्षेत्र हो फार्मेसी; तर बिडम्बना नेपालमा यस्तो हुन सकेन । प्रत्येक वर्ष सरकारी स्तरमा लोकसेवा आयोगले मागिने फार्मेसीको कोटा हेर्दा यस क्षेत्रको नै खिल्ली उडाए जस्तो देखिन्छ ।
हालै मात्र लोकसेवा आयोगबाट स्वास्थ्य क्षेत्रको पाँचौ तहको लागि खुलाइएको स्वास्थ्य क्षेत्रका विभिन्न समूहको ६५० भन्दा बढीदरबन्दीको लागि दरखास्त आह्वान गरिएकोमा फार्मेसीको जम्मा ६ वटा कोटा तोकिनुले यस क्षेत्रको विकासको लागि सम्बन्धित निकाय कत्तिको संवेदनशील भएको छ भन्ने कुरा छर्लङ्ग देखिएको छ । यसलाई हेर्दा फर्मासिस्टहरू सरकारी जागिरको लागि योग्य छैनन् कि यस क्षेत्रको आवश्यकता र महत्व बुझाउन सकिएन; यो आँफैमा प्रश्न बनेको छ ।
हो, औषधी बिनाको उपचार सम्भव छैन् । त्यो सबैले बुझेको कुरा हो । अनि औषधीसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको क्षेत्र हो फार्मेसी, त्यहीसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको व्यक्ति हुन् फर्मासिस्ट अर्थात् औषधीविज्ञ । यहाँ औषधी खान नपाएर भन्दा खाएर मर्ने तथा त्यसको शरीरमा नकारात्मक असर बढी देखिएको छ । औषधीको उचित प्रयोग हुन नसक्दा हुने असरबारे खासै चासो दिएको देखिँदैन । दिन प्रतिदिन औषधीले काम गर्न छाड्ने समस्या (ड्रग रेसिस्टेण) देखा परिरहेका छन् । यस्तैै गरी यस क्षेत्रको अन्धा–धुन्द रूपमा चलिरहने हो भने एक दिन औषधी क्षेत्रमा सङ्कटकाल नआएला भन्न सकिँदैन । त्यसतर्फ फर्मासिस्टहरू मात्र होइन सबै स्वास्थ्यकर्मी समयमै सचेत हुनुपर्ने समय आएको छ ।
नेपालमा वर्षेनी हजारौंको सङ्ख्यामा फर्मासिस्टहरू उत्पादन भएका छन् । तर त्यस जनशक्तिलाई कार्यमूलक बनाउनतर्फ सम्बन्धित निकायले खासै चासो दिएको देखिँदैन । देशमा यत्रो वरिष्ठ फर्मासिस्टहरू हुनुहुन्छ तर आफ्नो देशको अहिलेसम्म फर्माकोपिया बन्न सकेको छैन, न त कुनै औषधीको एक्टिभ केमिकल कन्स्टीच्युटस् नै बन्न सकेको छ ।
यत्रो औषधीहरू उत्पादन गर्ने कम्पनीहरू छन् तर औषधी उत्पादनमा चाहिने हरेक कुराहरूमा विदेशीको मुख ताक्नु पर्ने अवस्था छ । विदेशबाट आयात रोकिने हो भने एउटा पारासिटामोल ट्याब्लेट समेत मुखमा पर्न सक्दैन् । तै पनि यस्तो कुरामा किन सम्बन्धित निकाय संवेदनशील बन्न सकेको छैन । हो नेपालमा सबै कुरो एकै चोटी विकास गर्न हरेक कुराले साथ नदेला तर प्रयास नै नगर्नु कहाँसम्म लाजमर्दो कुरा हो ।
हाम्रो देशमा थुप्रै प्राकृतिक तथा औषधीजन्य वनस्पतीहरू छन् । जसबाट औषधी उत्पादन गर्न सकिने ठूलो सम्भावना छ, तर त्यो सबै फ्रिज भएर बसेको छ । दुःखको साथ भन्नुपर्छ यहाँबाट औषधीजन्य वनस्पती हामी १०० रूपैयाँमा बेच्छौं पछि त्यही चिजलाई उनीहरूबाट हजारौं रूपैयाँभन्दा बढी खर्चिएर हामीले किन्नु पर्छ । यो हाम्रो बाध्यता हो, किन त्यस्ता कुरामा सम्बन्धित निकायले चासो दिँदैनन् ।
यदि त्यस्तो क्षेत्रमा देशमा नै उत्पादन भएका फर्मासिस्टहरूलाई उपयुक्त वातावरण सिर्जना गरी लगाउन सके यस क्षेत्रले ठूलो फड्को मार्न सक्ने कुरामा कुनै दुई मत छैन् । त्यसको लागि फर्मासिस्टहरू आँफै जागेर आजैबाट जुट्नु पर्ने तथा उठ्नु पर्ने दिन आइसकेको छ । अनि सरोकारवाला निकायहरूको पनि घैँटोमा घाम लाग्नु पर्ने दिन आएको छ । प्रत्येक स्वास्थ्य संस्थामा फर्मासिस्टको कोटा सुनिश्चित् गरियोस् ।
लोकसेवा आयोगबाट खोलिने फार्मेसी क्षेत्रको दरबन्दी कोटा वृद्धि गरी छिट्टै अर्को माग आह्वान गरियोस् । जनताको स्वास्थ्यप्रति सदैव उत्तरदायी एवं संवेदनशील बनियोस् । फार्मेसी क्षेत्रको समग्र विकासमा सम्बन्धित निकायको समयमै ध्यान जाओस् ।
“आफ्नो हक र अधिकारको लागि सम्पूर्ण फर्मासिस्टहरु एकजुट होऔं ।”
पाठक हेल्थ खबर
पाठक हेल्थ खबर
No comments:
Post a Comment